Nederlandse bedrijven investeren onverminderd in onderzoek en ontwikkeling. Uit het nieuwe WBSO-jaarverslag blijkt dat bijna 19.000 bedrijven gebruikmaakten van de innovatieaftrekregeling, goed voor € 8,7 miljard aan voorgenomen R&D-investeringen. Opvallend is vooral de sterke groei van projecten rond artificial intelligence, cybersecurity, quantumtechnologie en waterstof.

De cijfers laten zien hoe snel technologische ontwikkelingen zich verplaatsen van experimenteel onderzoek naar concrete toepassingen in bedrijven. Vooral AI springt eruit: het aantal R&D-arbeidsjaren binnen AI-gerelateerde projecten ligt inmiddels 77 procent hoger dan vijf jaar geleden. Ook quantum (+120%), halfgeleiders (+59%), waterstof (+55%) en cybersecurity (+49%) laten een sterke groei zien.

Innovatie in de breedte

De WBSO is een van de belangrijkste innovatie-instrumenten van het Rijk. Van alle deelnemende bedrijven behoort 97 procent tot het mkb. In totaal werden in 2025 ruim 80.000 ontwikkelings- en onderzoeksprojecten ondersteund. De regeling stimuleert daarmee niet alleen technologische doorbraken, maar ook het innovatievermogen van duizenden kleinere ondernemingen.

De voorbeelden in het jaarverslag illustreren die breedte. Van software die quantumcomputers nabootst en AI-toepassingen in de zorg tot nieuwe energieopslagtechnologieën en waterstofaandrijving voor vliegtuigen. Innovatie beperkt zich allang niet meer tot laboratoria van grote bedrijven, maar vindt plaats in uiteenlopende sectoren en bedrijfsgroottes.

Drie noordelijke provincies in beeld

Hoewel Noord-Brabant, Zuid-Holland en Noord-Holland de grootste R&D-investeringen laten zien, geven de noordelijke provincies gezamenlijk eveneens een substantieel beeld van innovatieactiviteit. In 2025 werd via de WBSO voor €170 miljoen aan R&D-kosten toegekend in Fryslân, €156 miljoen in Groningen en €68 miljoen in Drenthe. Samen vertegenwoordigen deze provincies bijna €400 miljoen aan voorgenomen onderzoeks- en ontwikkelingsactiviteiten.

Interessant is dat veel van de sterkst groeiende technologiegebieden aansluiten op bestaande regionale specialisaties. Waterstofontwikkeling sluit aan bij de energie- en industriële clusters in Groningen. AI en cybersecurity spelen een steeds grotere rol binnen de digitale en gezondheidsecosystemen rond de Rijksuniversiteit Groningen, Hanze en NHL Stenden. Tegelijkertijd raken thema’s als energieopslag, biobased materialen en duurzame productie aan ontwikkelingen binnen de chemie-, maak- en agrifoodsector.

De WBSO laat daarmee niet alleen zien waar vandaag wordt geïnnoveerd, maar geeft ook een inkijk in de technologieën die de komende jaren steeds belangrijker worden voor het Nederlandse verdienvermogen.