Een nieuwe gezamenlijke visie van de provincie Zuid-Holland, Economic Board Zuid-Holland en de Metropoolregio Rotterdam Den Haag laat zien hoe belangrijk innovatiecampussen worden voor regionale economieën. In het document worden campussen niet alleen gezien als fysieke locaties, maar vooral als plekken waar bedrijven, onderwijs en onderzoek structureel samenwerken aan innovatie, talentontwikkeling en economische groei.

Hoewel het document zich richt op Zuid-Holland, zijn veel van de beschreven ontwikkelingen ook relevant voor Noord-Nederland. Juist hier is de afgelopen jaren stevig ingezet op campusvorming rond sectoren als energie, gezondheid, watertechnologie en hightech maakindustrie.

Noord-Nederland heeft al sterke campusstructuren

In Noord-Nederland bestaan inmiddels meerdere ecosystemen die goed aansluiten op de definitie van een innovatiecampus uit het rapport. Denk aan de Zernike Campus in Groningen, de Healthy Ageing Campus, WaterCampus Leeuwarden en Innovatiecluster Drachten. Daar werken bedrijven, kennisinstellingen en overheden al samen aan onderzoek, praktijktoepassingen en talentontwikkeling.

Het rapport benadrukt dat campussen aantrekkelijk zijn omdat zij startups, scale-ups en innovatieve bedrijven aantrekken via de aanwezigheid van kennis, talent en onderzoeksfaciliteiten. Dat sluit sterk aan bij de noordelijke strategie van de afgelopen jaren, waarin juist werd geprobeerd om economische groei te koppelen aan kennisclusters rond specifieke maatschappelijke thema’s.

Vooral de koppeling tussen onderwijs en arbeidsmarkt is daarbij relevant. Volgens het rapport kunnen campussen helpen bij het oplossen van personeelstekorten en productiviteitsproblemen doordat bedrijven en onderwijsinstellingen dichter op elkaar georganiseerd worden.

Niet alleen gebouwen, maar ecosystemen

Opvallend in het document is dat het begrip ‘campus’ breed wordt ingevuld. Naast traditionele campussen noemt het rapport ook fieldlabs, living labs en learning communities als belangrijke onderdelen van innovatie-ecosystemen.

Juist daarin ligt een kans voor Noord-Nederland. Veel noordelijke initiatieven draaien al om praktijkgericht testen, regionale samenwerking en gezamenlijke leeromgevingen. Denk aan waterstofprojecten in Groningen, de dairy- en agrifoodclusters in Friesland of praktijkomgevingen rond gezondheidstechnologie in Drenthe.

Het rapport waarschuwt tegelijkertijd voor versnippering. Nieuwe initiatieven ontstaan snel, maar zonder duidelijke samenhang of gezamenlijke strategie. Dat vraagstuk speelt ook in Noord-Nederland, waar veel regionale projecten naast elkaar bestaan, maar niet altijd onderdeel zijn van één groter economisch verhaal.

Van losse projecten naar regionale strategie

De bredere boodschap van het document is dat campusontwikkeling steeds meer onderdeel wordt van regionaal economisch beleid. Niet alleen om innovatie te stimuleren, maar ook om talent vast te houden, samenwerking te organiseren en nieuwe economische specialisaties op te bouwen.

Voor Noord-Nederland is dat relevant, omdat de regio al beschikt over relatief sterke kennisclusters, maar tegelijkertijd blijft zoeken naar schaal, investeringen en langdurige economische verankering. De uitdaging lijkt daardoor steeds minder te liggen bij het starten van nieuwe initiatieven, en steeds meer bij het verbinden van bestaande ecosystemen.