Het behoort tot de canon van onze naoorlogse geschiedenis: de eerste (1973) en de tweede (1979) oliecrisis. Beide mijlpalen worden in één adem genoemd met het sluiten van de arbeidsintensieve industrie en de crisisjaren-80. Die crisis was niet mal; aan het begin van dat decennium was een op de vier mannen in Noord-Nederland gedwongen werkloos.

Gaan we het tekort aan olie ook als crisis zien? Wordt 2026 het derde jaartal in een historisch rijtje?

Productie en logistiek zullen hoe dan ook duurder worden, de inflatie opjagen en tot stagnatie leiden – eerst op bedrijfsniveau en vervolgens op macroniveau. De vraag is hoe lang deze onzalige situatie voortduurt.

Veelschrijverij over ‘economische veerkracht’ ligt inmiddels achter de rug. Maar de inzichten vanuit de economische geografie zijn wel erg actueel. In de afgelopen twee decennia is het begrip ‘veerkracht’ toegepast op bedrijven, sectoren en regio’s. De kernidee is dat grote schokken (zoals een oliecrisis) opgevangen kunnen worden. Ofwel doordat bedrijven terugveren naar hun oude situatie. Ofwel, en dat is de betere optie, dat zij sterker terugkomen.

Dit idee kan helpen om een derde oliecrisis te omarmen. We praten al jaren over elektrificatie, waterstof, circulariteit. Ook zien we al jaren dat de uitvoering stagneert. Kan de derde oliecrisis een doorbraak forceren? Wordt duurzaamheid een kwestie van ‘to be or not to be?’ In dat geval zou de derde oliecrisis ervoor kunnen zorgen, dat we sterker uit de storm komen.

Blog: Marijn Molema

Foto: Anefo / Nationaal Archief