Nederlandse kennisinstellingen en bedrijven hebben sinds de start van Horizon Europe in 2021 gezamenlijk ruim €5 miljard aan Europese onderzoeks- en innovatiesubsidies binnengehaald. Daarmee behoort Nederland tot de best presterende landen van Europa. Nederlandse organisaties zijn betrokken bij 22% van alle Horizon Europe-projecten en kennen een slagingspercentage van bijna 22%, aanzienlijk hoger dan het Europese gemiddelde van 16,5%. Noord-Nederland particpeert in Horizon projecten zoals Soilcrates en HEAVENN.

Europese samenwerking als motor voor innovatie

Horizon Europe is het grootste onderzoeks- en innovatieprogramma van de Europese Unie, met een budget van €95,5 miljard voor de periode 2021-2027. Het ondersteunt onderzoek en innovatie op thema’s als gezondheid, digitalisering, energietransitie, circulaire economie en klimaat.

De meerwaarde zit niet alleen in de financiering. Deelname aan Europese projecten brengt onderzoekers, bedrijven en overheden uit verschillende landen samen. Daardoor ontstaan nieuwe kennisnetwerken, toegang tot internationale expertise en kansen om innovaties sneller naar de praktijk te brengen. Veel van de maatschappelijke opgaven waar Noord-Nederland voor staat – van de energietransitie tot gezonde vergrijzing en digitalisering – vragen juist om dit soort grensoverschrijdende samenwerking.

Sterke uitgangspositie van het Noorden

Noord-Nederland beschikt over verschillende kennisclusters die goed aansluiten op de Europese innovatieagenda. Rond energie en waterstof zijn onder meer Campus Groningen, de Energy Academy Europe en de industriële clusters in de Eemshaven en Delfzijl actief. Op het gebied van gezondheid spelen het UMCG, de Rijksuniversiteit Groningen en diverse zorginnovatie-initiatieven een belangrijke rol. Daarnaast sluiten thema’s als AI, digitalisering, circulaire economie en groene chemie nauw aan bij de speerpunten van Horizon Europe.

De Europese Commissie werkt inmiddels aan een opvolger van Horizon Europe voor de periode 2028-2034. Daarvoor ligt een voorstel op tafel van €175 miljard, bijna een verdubbeling van het huidige budget.

Dat maakt de vraag relevant hoe Noord-Nederland zijn positie verder kan versterken. Europese onderzoeksprogramma’s worden steeds belangrijker voor de financiering van innovatie, het aantrekken van talent en het opbouwen van internationale samenwerkingen. De recente mijlpaal van €5 miljard laat zien dat Nederland daarin succesvol is. De uitdaging voor het Noorden is om ook in de volgende programmaperiode een zichtbaar en stevig aandeel van deze investeringen naar de regio te halen.