Fries ondernemerschap draait niet alleen om winst. Dat blijkt uit nieuw onderzoek van Planbureau Fryslân onder ruim achthonderd Friese bedrijven. Uit de eerste resultaten van het ondernemerspanel komt naar voren dat veel ondernemers hun bedrijf niet alleen zien als economische motor, maar ook als een organisatie die bijdraagt aan maatschappelijke doelen.

Ondernemers konden in het onderzoek meerdere doelstellingen aangeven. Positieve impact op de samenleving en een bijdrage aan de kwaliteit van leven van klanten blijken daarbij belangrijke drijfveren. Ongeveer 40 procent van de ondernemers geeft zelfs aan dat sociale of omgevingsimpact belangrijker is dan winst of groei. Daarmee laten de resultaten zien dat ondernemerschap in Friesland vaak breder wordt opgevat dan alleen financieel rendement.

De bedrijven die deelnamen aan het onderzoek verschillen sterk in omvang. Het gaat onder andere om zzp’ers, microbedrijven en kleinere mkb-bedrijven, maar ook enkele middelgrote en grote ondernemingen namen deel. De resultaten geven daardoor een breed beeld van hoe bedrijven in Friesland naar hun rol in de economie kijken.

Naast ambities en doelstellingen brengt het onderzoek ook de belangrijkste uitdagingen voor ondernemers in beeld. Regelgeving van de overheid wordt het vaakst genoemd als belemmering. Daarnaast ervaren veel bedrijven moeite met het vinden van voldoende gekwalificeerd personeel. Ook zaken als toegang tot subsidies, financiering en samenwerkingspartners kunnen een rol spelen.

Tegelijkertijd laten de resultaten zien dat ondernemers bezig zijn met verschillende maatschappelijke en economische transities. In het onderzoek stonden drie thema’s centraal die ook terugkomen in de Regionale Innovatiestrategie voor Noord-Nederland (RIS3): de overgang naar een circulaire economie, de energietransitie en digitalisering.

Zo geeft ongeveer de helft van de bedrijven aan dat zij streven naar recycling van producten en materialen. Daarnaast nemen bedrijven maatregelen om hun energieverbruik te verduurzamen, bijvoorbeeld door groene energie op te wekken, elektrische voertuigen te gebruiken of energiezuinige technologieën toe te passen. Stijgende energieprijzen vormen voor veel ondernemers daarbij een extra stimulans om naar alternatieven te kijken.

Ook digitalisering speelt een rol. Een deel van de bedrijven investeert bijvoorbeeld in toepassingen zoals generatieve AI, cybersecurity of datagedreven besluitvorming. Tegelijk blijkt dat een groot deel van de ondernemers nog weinig investeert in digitalisering, wat aangeeft dat hier nog verdere ontwikkeling mogelijk is.

De eerste resultaten van het ondernemerspanel bieden daarmee een interessant inkijkje in de manier waarop Friese ondernemers naar hun bedrijf kijken. Ze laten zien dat economische activiteiten vaak samengaan met bredere maatschappelijke doelen. Ondernemerschap in het Noorden gaat dus niet alleen over groei, maar ook over de bijdrage aan de samenleving en de regionale economie.