Het Nederlandse groeilandschap verandert. Dat blijkt uit het ScaleUp Dashboard 2025 van VNO-NCW en het Erasmus Centre for Entrepreneurship. Het aantal snelgroeiende bedrijven op basis van werkgelegenheid neemt af, terwijl groei op basis van omzet juist toeneemt. Bedrijven groeien dus nog wel, maar nemen relatief minder personeel aan. Dit wijst op een economie waarin productiviteit, digitalisering en schaalvoordelen steeds belangrijker worden. Bedrijven kunnen opschalen zonder evenredige uitbreiding van personeel, bijvoorbeeld door automatisering, hogere marges of efficiëntere bedrijfsmodellen. Dat vraagt om een andere kijk op groei en impact.

Opschalen wordt lastiger

Tegelijkertijd vergrijst het ecosysteem van snelgroeiende bedrijven. De gemiddelde leeftijd van deze bedrijven neemt toe, terwijl jonge bedrijven steeds moeilijker doorbreken naar snelle groei. Dit duidt op structurele fricties in het opschalingsproces: de stap van startup naar scale-up blijkt lastiger dan voorheen.

De data wijzen erop dat vooral het ‘middensegment’ onder druk staat. Bedrijven die de eerste groeifase hebben doorlopen, lopen tegen nieuwe barrières aan, zoals toegang tot kapitaal, het vinden van geschikt personeel en het organiseren van verdere schaalvergroting. Hierdoor blijft een bredere doorstroom naar grotere, internationaal concurrerende bedrijven achter.

Wat betekent dit voor Noord-Nederland?

Voor Noord-Nederland is dit een relevant signaal. De regio kent weinig grote scale-ups, maar wel een sterke basis van mkb-bedrijven in sectoren als energie, agrifood en industrie. Juist in deze sectoren kan groei zonder sterke personeelsuitbreiding, bijvoorbeeld via innovatie en productiviteitsverbetering, kansen bieden.

Tegelijkertijd onderstreept het rapport dat opschalen complexer wordt. Voor een regio die al minder dichtheid aan kapitaal, talent en netwerken heeft dan de Randstad, betekent dit dat gerichte ondersteuning nog belangrijker wordt. Denk aan betere toegang tot financiering, versterking van regionale ecosystemen en ondersteuning van bedrijven in de stap van groei naar schaal.

De kernboodschap is daarmee dubbel. Enerzijds blijft het Nederlandse bedrijfsleven veerkrachtig en vindt groei in verschillende vormen plaats. Anderzijds wordt duidelijk dat het ecosysteem minder toegankelijk wordt voor nieuwe groeiers. Zonder gerichte aandacht voor opschaling dreigt het toekomstige verdienvermogen – ook in Noord-Nederland – onder druk te komen staan.