De OECD analyseerde 128 voorbeelden van publieke incubators en accelerators.

Een incubator is een faciliteit die startups, ondernemers of innovatoren in een vroege en verkennende fase ondersteunt met een pakket van middelen en diensten, zoals coaching, expertise, netwerktoegang, faciliteiten en financiering. Het doel is om ideeën, producten, diensten of technologieën te ontwikkelen, te testen en te verfijnen totdat zij levensvatbaar zijn.

Een accelerator is een intensief, tijdgebonden en programmatische faciliteit die veelbelovende innovaties of startups versneld ondersteunt bij hun ontwikkeling richting marktintroductie, implementatie of opschaling. Accelerators bieden gerichte begeleiding, expertise, netwerken en validatie om de groei en impact van een oplossing te versnellen.

Noord-Nederlandse voorbeelden zijn Innokite, Business Generator Groningen, BeStart en TechHub Assen. Een leerzaam voorbeeld van een incubator die is opgeheven, is de HealthHub in Roden.

Incubator en accelerators helpen publieke instellingen volgens het rapport om sneller te experimenteren, institutionele knelpunten aan te pakken en te reageren op complexe veranderingen. Op basis van het OECD-rapport worden incubators en accelerators vormgegeven langs vijf samenhangende dimensies. De vijf dimensies beantwoorden achtereenvolgens de vragen waarom (strategisch doel), met wie (ecosysteem), vanuit welke organisatie (context), hoe (prestatieportfolio) en met welk resultaat (waardecreatie) een incubator of accelerator wordt ingericht.

1. Strategisch doel (Strategic Purpose)

Deze dimensie beschrijft waarom een incubator of accelerator bestaat en welk probleem of welke ambitie centraal staat. Programma's richten zich bijvoorbeeld op het oplossen van maatschappelijke uitdagingen, het versnellen van toegang tot innovatieve oplossingen, het stimuleren van ondernemerschap of het vernieuwen van publieke dienstverlening.

2. Ecosysteembetrokkenheid en coördinatie (Ecosystem Engagement & Coordination)

Deze dimensie gaat over de verbinding met bedrijven, kennisinstellingen, overheden, investeerders en maatschappelijke organisaties. Een sterke incubator of accelerator benut actief kennis, netwerken en middelen uit het ecosysteem en versterkt tegelijkertijd dat ecosysteem door nieuwe verbindingen, samenwerking en innovatie te stimuleren.

3. Organisatorische context (Organisational Context)

Deze dimensie betreft de organisatorische inbedding van het programma en de rol van de initiatiefnemer. De positie binnen een overheid, universiteit, ontwikkelingsmaatschappij of publiek-private samenwerking beïnvloedt de governance, legitimiteit, middelen en slagkracht van het programma.

4. Prestatieportfolio (Performance Portfolio)

Deze dimensie omvat het geheel van diensten en ondersteuning dat deelnemers ontvangen. Denk aan coaching, training, netwerktoegang, financiering, faciliteiten, onderzoek, markttoegang en begeleiding na afloop van het programma.

5. Waardecreatie (Value Creation)

Deze dimensie richt zich op de resultaten en impact die het programma oplevert voor deelnemers en het bredere ecosysteem. Waarde kan zichtbaar worden in nieuwe producten, diensten, technologieën, vaardigheden, samenwerkingen, investeringen of maatschappelijke effecten.