De nieuwe editie van De Staat van Groningen en Noord-Drenthe 2026 laat een opvallend dubbel beeld zien van de noordelijke economie. Enerzijds verbeteren de voorwaarden voor innovatie en ondernemerschap. Anderzijds blijft de daadwerkelijke economische dynamiek achter bij de rest van Nederland. Vooral de rol van kennisinstellingen springt daarbij in het oog.

Het rapport laat zien dat de regio Groningen en Noord-Drenthe onder het landelijk gemiddelde scoort op het bredere thema Onderwijs & Economie. Factoren als arbeidsparticipatie, opleidingsniveau en besteedbaar inkomen blijven achter. Ook het aantal startups en octrooien ligt relatief laag. Tegelijkertijd zijn er duidelijke tekenen van herstel zichtbaar.

Kennisinstellingen versterken het ecosysteem

Een belangrijk aanknopingspunt daarvoor is het regionale ondernemersecosysteem. Volgens de zogeheten EE-Index; een maat voor de kwaliteit van het ecosysteem rond ondernemerschap, verbeteren alle gebieden in Groningen en Noord-Drenthe hun positie, terwijl in andere delen van Nederland juist een daling zichtbaar is.

De aanwezigheid van kennisinstellingen speelt hierin een belangrijke rol. De Rijksuniversiteit Groningen, Hanzehogeschool en het UMCG worden expliciet genoemd als dragers van onderzoek, talentontwikkeling en innovatie. Vooral de verbinding tussen kennis en bedrijvigheid valt op. Zo telde Campus Groningen in 2024 in totaal 58 spin-offs vanuit kennisinstellingen. Dat is meer dan Amsterdam Science Park (40) en Utrecht Science Park (32).

Economische opbrengst blijft achter

Tegelijkertijd laat het rapport zien dat deze kennispositie zich nog onvoldoende vertaalt naar bredere economische groei. Groningen kent relatief weinig startups per inwoner en Drenthe scoort zelfs het laagst van Nederland. Ook het aantal verleende octrooien blijft achter. Volgens de onderzoekers wijst dit erop dat innovatie minder vaak leidt tot schaalbare bedrijvigheid of beschermd intellectueel eigendom.

Daarmee raakt het rapport aan een bredere discussie die ook landelijk steeds nadrukkelijker gevoerd wordt: sterke kennisinstellingen alleen zijn niet voldoende voor economische vernieuwing. De uitdaging zit vooral in valorisatie, private investeringen en het vasthouden van talent. Het rapport verwijst daarbij expliciet naar de relatief hoge publieke R&D-investeringen in Groningen, maar constateert tegelijk dat private investeringen achterblijven.

Voor Noord-Nederland is dat een relevant signaal. De regio beschikt over sterke kennisclusters rond energie, gezondheid en digitalisering, maar de vraag blijft hoe deze kennis breder kan doorwerken in regionale werkgelegenheid, ondernemerschap en verdienvermogen.