Op 25 september schreven wij al over de NOVEX-ontwikkelingen in Noord-Nederland. Een nieuw factsheet van het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties geeft nu meer inzicht in de werkwijze achter deze ontwikkelingen. Hierin wordt toegelicht hoe overheden gezamenlijk keuzes maken over de beperkte ruimte voor woningbouw, landbouw, natuur, energie en economische ontwikkeling. Vooral de samenhang tussen provinciale afspraken en de zestien NOVEX-gebieden staat centraal.

Twee sporen binnen NOVEX

De NOVEX-aanpak bestaat uit twee aanvullende sporen. In het provinciale spoor brengen het Rijk en provincies gezamenlijk ruimtelijke opgaven, knelpunten en kansen in kaart. Vervolgens bepalen zij welke vraagstukken om gezamenlijke keuzes vragen. De afspraken worden vastgelegd, uitgevoerd en gemonitord.

Het tweede spoor richt zich op zestien NOVEX-gebieden waar meerdere ruimtelijke opgaven samenkomen. Hier werken overheden en andere betrokken partijen aan een gezamenlijk toekomstbeeld, dat wordt uitgewerkt in ontwikkelperspectieven, uitvoeringsagenda's en regionale investeringsagenda's.

Beide sporen kennen een eigen proces en aansturing, maar moeten inhoudelijk op elkaar aansluiten. Volgens het Rijk voorkomt dit tegenstrijdige ruimtelijke keuzes en dubbel overleg. Ook kunnen mogelijkheden om verschillende ruimtelijke opgaven te combineren beter worden benut.

Van ruimtelijke opgaven naar uitvoering

In Noord-Nederland zijn Groningen-Assen, Groningen (Masterplan Zeehaven) en de Lelylijn aangewezen als NOVEX-gebieden. De ontwikkelingen in deze gebieden werden in het eerdere signalement besproken.

Het factsheet maakt inzichtelijk hoe deze gebiedsgerichte trajecten zich verhouden tot het provinciale spoor. In dat laatste spoor vormen de Nota Ruimte en provinciale omgevingsvisies de basis voor overleg tussen het Rijk en de provincies. Dit moet leiden tot ruimtelijke arrangementen en uitvoeringsafspraken.

Binnen de NOVEX-gebieden wordt ondertussen gewerkt vanuit een gezamenlijk toekomstbeeld. Via ontwikkelperspectieven, uitvoeringsagenda's en regionale investeringsagenda's worden de ruimtelijke ambities verder uitgewerkt. De uitkomsten van beide sporen moeten vervolgens doorwerken in het omgevingsbeleid van de betrokken overheden.

Voor Groningen, Fryslân en Drenthe betekent dit dat provinciale ruimtelijke afspraken en de plannen voor de noordelijke NOVEX-gebieden inhoudelijk op elkaar moeten aansluiten. De factsheet benadrukt daarbij dat de overheden hun eigen bevoegdheden behouden. De gezamenlijke aanpak moet vooral zorgen voor betere afstemming en uitvoerbare afspraken.