Steeds meer Nederlandse regio's brengen hun economische ontwikkelingen samen in periodieke monitoren. Van de Metropoolregio Amsterdam tot de Achterhoek en Zeeland: regionale overheden en kennisinstellingen publiceren regelmatig cijfers en analyses over hun economie. Daarbij wordt niet alleen gekeken naar algemene economische indicatoren, maar ook naar ontwikkelingen binnen specifieke sectoren en regionale opgaven. Ook Noord-Nederland beschikt over uitgebreide economische gegevens, maar deze worden nauwelijks gebundeld en geduid.

Zeeland brengt economische ontwikkelingen samen

Een voorbeeld hoe het wel kan is het Zeeuws Economisch Bericht, dat sinds 2023 meerdere keren per jaar verschijnt. Provincie Zeeland, ontwikkelingsmaatschappij Impuls Zeeland, Economic Board Zeeland en HZ Kenniscentrum Ondernemen en Innoveren brengen hierin gezamenlijk de belangrijkste economische ontwikkelingen in kaart. Inmiddels zijn dertien edities verschenen.

De oktobereditie van 2026 behandelt onder meer economische groei, ondernemersvertrouwen, havenactiviteiten en innovatie. Zo steeg het Zeeuwse ondernemersvertrouwen van -17,2 procent in het tweede kwartaal naar -4,0 in het derde kwartaal. Ook wordt aandacht besteed aan de ontwikkeling van North Sea Port, het teruglopende marktaandeel van Zeeland binnen het Nederlandse verblijfstoerisme en innovatieve ondernemingen in de regio.

Het bericht combineert economische indicatoren met korte analyses en praktijkvoorbeelden. Hierdoor ontstaat een periodiek overzicht waarmee beleidsmakers, ondernemers en andere geïnteresseerden de regionale economie kunnen volgen. De samenwerking tussen vier organisaties zorgt bovendien voor een verbinding tussen economische statistieken en de praktijk van het bedrijfsleven.

Steeds meer regio's monitoren hun economie

Ook elders in Nederland worden regionale economische ontwikkelingen structureel gevolgd. KenniswebNoord schreef in juli 2025 al over de kennisorganisatie binnen de Metropoolregio Amsterdam (MRA). Daar verschijnen sinds 2011 jaarlijks de Economische Verkenningen, waarin de ontwikkeling van dertig samenwerkende gemeenten wordt geanalyseerd. Daarnaast verspreidt de MRA maandelijkse nieuwsbrieven onder Raads- en Statenleden.

De Regio Zwolle Monitor brengt jaarlijks de economische en maatschappelijke ontwikkeling van 22 gemeenten in beeld. Daarbij is aandacht voor onder meer het regionale verdienvermogen, de arbeidsmarkt en brede welvaart. Ook de Achterhoek beschikt over een eigen monitor. De Achterhoek Monitor combineert een jaarlijkse publicatie met een interactief dashboard, waarin regionale ontwikkelingen worden verzameld en geduid.

In Flevoland wordt eveneens gewerkt met een regionale monitor. Economic Board Flevoland en Hogeschool Windesheim brengen samen met regionale partners economische ontwikkelingen in kaart. De Flevoland Monitor biedt daarmee een gezamenlijke kennisbasis voor gesprekken over de economische toekomst van de provincie.

De voorbeelden verschillen in opzet, frequentie en inhoud. Waar Zeeland meerdere keren per jaar een beknopt economisch bericht verspreidt, kiezen andere regio's voor uitgebreide jaarpublicaties of interactieve dashboards. Gemeenschappelijk is dat economische ontwikkelingen op een herkenbare en terugkerende manier worden gepresenteerd.

Van economische barometer naar regionale verdieping

Ook Noord-Nederland beschikt over instrumenten om de regionale economie te volgen. De drie noordelijke provincies werken samen aan de Economische Barometer Noord-Nederland, een interactief dashboard met gegevens over onder meer werkgelegenheid, bedrijvigheid, internationale handel, innovatie en brede welvaart. De Barometer is in oktober 2026 nog bijgewerkt en maakt vergelijkingen tussen Groningen, Fryslân en Drenthe mogelijk.

De Barometer biedt daarmee een brede economische kennisbasis, maar verschilt in opzet van de regionale monitoren elders in Nederland. Het instrument richt zich voornamelijk op het beschikbaar stellen van economische indicatoren. Een periodieke monitor kan deze gegevens aanvullen met analyses van specifieke sectoren, actuele ontwikkelingen en regionale vraagstukken. Zo kan bijvoorbeeld afzonderlijk worden ingegaan op de ontwikkelingen in de noordelijke industrie, landbouw, vrijetijdseconomie of energiesector.

Noord-Nederland kent wel een geschiedenis van gezamenlijke economische publicaties. Tot 2014 verschenen de Macro-Economische Verkenningen Noord-Nederland, waarin de economische ontwikkeling van de drie provincies werd geanalyseerd.

De voorbeelden uit Zeeland, Amsterdam, Zwolle, de Achterhoek en Flevoland laten zien welke mogelijkheden een periodieke economische monitor biedt. Door bestaande gegevens te combineren met sectorale verdieping en regionale praktijkvoorbeelden ontstaat een toegankelijker en samenhangender beeld van de economie. Voor Noord-Nederland zou een dergelijke publicatie kunnen voortbouwen op de bestaande Economische Barometer en bijdragen aan een beter geïnformeerd gesprek over de economische ontwikkeling van Groningen, Fryslân en Drenthe.

Blog: Jarno Welp