In de literatuur worden vaak twee redenen gegeven voor het voeren van regionaal beleid: efficiency en equality. Hieraan kan een derde begrip toegevoegd worden: safety. Dit is mijn stelling in een essay, dat in september 2025 verscheen in Liberaal Kompas.

Het efficiency argument gaat over het stimuleren van de regionale economie, simpelweg omdat een land anders kansen laat liggen. Economische problemen kosten geld, in plaats van dat ze de staat iets oplevert. Daarom moet de staat economische impulsen geven aan gebieden, waar niet als vanzelf een vitale economische structuur ontstaat.

Equality gaat over politieke waarden. Dit argument koppelt regionaal beleid aan het recht van mensen op ontwikkeling. De juiste omgeving is daarbij van groot belang. Regio’s met minder ontwikkelpotentie moeten daarom geholpen. ‘Het moet voor je kansen niet uitmaken, waar je in Nederland geboren bent’ is een stelling die 1-op-1 aansluit bij het equality argument.

Alle debatten over regionaal beleid zijn een afgeleide van deze twee polen. Er is reden om een derde pool toe te voegen, namelijk die van veiligheid. In mijn essay stel ik: ‘het gevoel van collectieve onveiligheid uit de coronatijd is gebleven en wordt gevoed door nieuwe dreigingen. Die dreiging is zowel geopolitiek als ecologisch’. Nederland en Europa moeten weerbaarder worden. Niet alleen in de sfeer van verdediging en defensie, maar als reactie op de klimaatcrisis en de gevolgen daarvan in de komende decennia.

We hebben een actieve politiek nodig die alle middelen inzet. Regionaal beleid kan zich o.a. richten op de minder verstedelijkte gebieden in Nederland, waar potentie in termen van ruimte en human capital aanwezig is. Ondernemerschap en economische dynamiek is er vaak lager. De overheid kan helpen om barrières weg te nemen en initiatieven te stimuleren. Niet alleen om redenen van efficiency en equality, maar ook voor de veiligheid van ons land. Regio’s, ook buiten de succesvolle agglomeraties, zijn hard nodig voor onze defensiemacht, voor klimaatadaptie, voor energietransitie, voor voedselveiligheid – en andere missies die ons land weerbaarder maken.

Blog: Marijn Molema