Het Nederlands Comité voor Ondernemerschap presenteerde het laatste Jaarbericht Staat van het MKB. De boodschap is helder: het mkb is cruciaal voor onze economie, maar de productiviteitsgroei blijft achter. Het Comité roept op tot een omslag van analyse naar actie. Dat is ook voor Noord-Nederland van groot belang.

Data, dynamiek en daadkracht

Het rapport zet drie pijlers centraal: data, dynamiek en daadkracht. Betrouwbare en actuele data zijn nodig om beleid te onderbouwen. Het vernieuwde dashboard van het CBS biedt inzicht, maar er is meer nodig: regionale cijfers, sectorale verschillen en informatie over waardeketens. Voor Noord-Nederland betekent dit kansen om de eigen ecosystemen beter in beeld te brengen.

Dynamiek is de tweede pijler. Nieuwe bedrijven zorgen voor vernieuwing, maar het aantal oprichtingen daalt en doorgroei blijft beperkt. Startups en scale-ups spelen een sleutelrol, maar hebben moeite om op te schalen. Ook bestaande mkb-bedrijven moeten vernieuwen. Slechts 13 procent gebruikt bijvoorbeeld AI, terwijl nieuwe technologie en procesoptimalisatie essentieel zijn om concurrerend te blijven.

De derde pijler is daadkracht. Beleidsvoornemens zijn er genoeg, van de Productiviteitsagenda tot plannen voor minder regeldruk, maar doorbraken blijven uit. Het Comité pleit voor een nationaal programma en meer samenwerking tussen overheid en ondernemers. Niet tegenover elkaar, maar naast elkaar.

Programmalijnen

Naast deze drie pijlers benoemt het Comité vier programmalijnen die ook voor Noord-Nederland relevant zijn: toegang tot financiering, toegang tot talent, faciliteren van het mkb en versterken van productiviteit. Denk aan structurele financiering van regionale voorzieningen, het versterken van ondernemerschapsonderwijs en het opzetten van stabiele mkb-dienstverlening. De arbeidsmarktkrapte vraagt om slimme oplossingen: bijna de helft van de bedrijven organiseert werk al anders. Digitalisering en een sterke leercultuur zijn cruciaal om talent te behouden en productiviteit te verhogen.

Samenwerking als sleutel

In Noord-Nederland liggen kansen in sterke innovatieclusters zoals de watertechnologie in Leeuwarden, de maakindustrie in Drenthe en de energiehubs in Groningen. Deze ecosystemen bieden een basis voor kennisdeling en gezamenlijke investeringen. Door onderwijs, overheid en ondernemers te verbinden, kan de regio niet alleen inspelen op landelijke trends, maar ook eigen doorbraken realiseren.

Het mkb levert twee derde van de toegevoegde economische waarde en zorgt voor driekwart van de werkgelegenheid. Het potentieel is enorm: 65 miljard euro extra welvaart als het peloton in het mkb productiever wordt. Dat vraagt om daadkracht en gerichte actie, ook in onze regio.