In delen van Noord-Nederland is ‘begroten’ een aanduiding voor ‘medelijden’. Mijn Groningse oma gebruikte het en ik hoor het ook in het Fries: ‘begrutsen hawwe mei’ (‘medelijden hebben met’). Moet Noord-Nederland medelijden hebben met zichzelf, als het gaat om de begroting van het ministerie van Economische Zaken en Klimaat voor 2027? Dat gaat te ver. En ‘we’ mogen immers ook niet meer zielig doen. Maar een beetje zorgen kunnen nooit kwaad.

Waar te beginnen in die 147 pagina’s vol optimisme? De beleidsartikelen zijn een mooie kapstok. Het eerste betreft ‘goed functionerende economie en markten’ – wie kan daar op tegen zijn? AI-technologie wordt als een belangrijke randvoorwaarde gezien. De Groningse AI fabriek wordt genoemd als een nationale faciliteit om hieraan bij te dragen – goed voor 351 (*1000) euro’s in 2027.

Een ander beleidsartikel is het bedrijvenbeleid t.b.v innovatie en ondernemerschap. Hier kunnen we wel wat zorgen aan ophangen. Het kabinet wil 1,5 procent groei bereiken en heeft een stevige innovatie- en productiviteitsagenda. Daarom investeert Den Haag in middelen die het hele land kan gebruiken. Zo blijft stevige ondersteuning voor InvestNl en Techleap. In 2027 wordt gestart met een pilot voor ‘nationale disruptieve innovatie – vanaf 2028 krijgt het thema zijn eigen instituut.

De benodigde middelen worden onder andere gevonden door te bezuinigen op TNO, wiens instituten een belangrijke rol in (regionale) innovatie spelen. Ook blijven de uitgaven aan regionale ontwikkelingsmaatschappijen gelijk. Den Haag helpt vooralsnog niet om regiofondsen van de ROM's, waarvan de bodem in zicht komt, te stutten. Weliswaar komt er budget (25 miljoen) voor regionale innovatieclusters, maar waar die landen en in hoeverre Noord-Nederland daarmee geholpen is, blijft nog onduidelijk. We moeten niet vergeten dat de regio ook minder zeggingskracht krijgt over de Europese middelen vanaf 2028.

Al met al staat de decentrale uitvoeringskracht van de economische politiek onder druk. Daarmee wordt een fijnmazig instrumentarium, dat in de haarvaten van het innovatieve mkb opereert, verzwakt. Meer decentrale middelen en regionale zeggenschap daarover zouden dit kunnen ondervangen.

Tegelijkertijd helpt een goede samenwerking tussen Rijk en regio natuurlijk ook. De begroting van ‘EZK’ staat gelukkig vol met verwijzingen naar regio’s en innovatieclusters. Daarnaast heeft Noord-Nederland de taak om goede verbindingen te leggen met de nationale middelen van het economisch beleid. Geen tijd voor (zelf)medelijden dus.

Blog: Marijn Molema